Bir Felsefe Tarihi – Frank Thilly

Açıklama

“Eğer kişi ussalcılığın hedefinin a priori ilkelerden bir dünya çıkarsamak, deneyimden bağımsız olarak saltık bir dizge kurmak olduğunu varsaymak için nedenler görüyorsa, ussalcılığa düşmanlığında bütünüyle haklıdır. Tüm düşünmenin amacı bulduğumuz biçimiyle deneyimi yorumlamaktır, onu a priori bir ilkeden uydurmak değil. Var olanı anlamamıza yardım edecek kuramlar, ve, eğer olanaklıysa, evrensel bir kuram arıyoruz; ve böyle kuramlar deneyimin temellerinde yatıyor olmalıdırlar, havada asılı olamazlar.

Ussalcılığın temel konutlaması deneyimin her nasılsa anlaşılır olduğu, tüm gerçek sorunların her nasılsa ve herhangi bir zamanda çözülebilir olduğudur; eğer us bu soruları anlaşılır olarak sorabilirse, us yanıt verebilir. Ama ussalcılık için istem özgürlük, sorumluluk, değişim, yenilik, evrim olanağını zorunlu olarak dışarıda bırakarak saltık determinizmin eline oynamaz. Eğer olgusallık fiziksel bir nedenler ve etkiler dizisine ya da aynı karakterde ansal bir diziye parçalanırsa, o zaman somut tikelin, şeyin ya da kişinin ister mekanik ister teleolojik olsun koşulların egemenliği altına girdiği doğrudur. İster fiziksel düzenek tarafından isterse evrensel bir erek tarafından zorlansın, insan eşit ölçüde köledir. Ama neden, erek ve evrim kategorilerimizi böyle kaba bir yolda yorumlamamız ve yaşam ve bilinç de aralarında olmak üzere herşeyi statik saltıklar biçiminde görmemiz niçin gereksin? Onları böyle tasarlamak kesinlikle dar ve tarihsel olmayan bir us ve anlak görüşünü kabul etmek ve düzenekselciliğe kolay bir utku kazandırmaktır. Blok-evrenden kaçmanın yolu Romantizmden değil, açık bilinçli ussalcı bir felsefeden geçer.”

Frank Thilly (1865-1934) başka çalışmalarının yanısıra Alfred Weber’in Felsefe Tarihi’ni de İngilizce’ye çevirmiştir.

Ek bilgi

İçindekiler	SUNUŞ Felsefe Tarihi 19 Bilim, Felsefe ve Din 20 Genel Sınıflandırma 21 İncelemenin Kaynakları 21 Kaynakça 22 YUNAN FELSEFESİ DOĞA FELSEFESİ 1. ERKEN YUNAN DÜŞÜNCESİNİN KÖKENİ VE GELİŞİMİ 25 Yunan Felsefesi Tarihi 25 Çevre 25 Politika 26 Yazın 26 Din 27 Felsefe 28 Yunan Felsefesine Genel Bakış 29 Kaynakça 30 2. ÖN-SOFİSTİK FELSEFENİN GELİŞİMİ 31 3. TÖZ SORUNU 33 Thales 33 Anaksimander 34 Anaksimenes 35 4. SAYI SORUNU 35 Pisagoras ve Okulu 35 Pisagorcu Sayı Kuramı 37 Gökbilim 38 5. DEĞİŞİM SORUNU 38 Kalıcılık ve Değişim 38 Herakleitos 39 Karşıtların Birliği 39 Us Yasası 41 Ruhbilim ve Törebilim 41 Elea Okulu 42 Tanrıbilim (Ksenofanes) 42 Varlıkbilim (Parmenides) 43 Diyalektik (Zenon ve Melissos) 44 6. DEĞİŞİMİN AÇIKLANMASI 45 Bulmacanın Çözümü 45 Empedokles 47 Anaxagoras 48 Atomcular 51 BİLGİ VE DAVRANIŞ SORUNLARI 7. SOFİSTLERİN ÇAĞI 55 Düşüncenin Gelişimi 55 Yunan Aydınlanması 56 Sofistler 59 Sofizmin Önemi 62 8. SOKRATES 63 Sokrates’in Yaşamı 63 Gerçeklik Sorunu 65 Sokratik Yöntem 66 Törebilim 69 Sokrates’in Öğrencileri 71 YENİDEN YAPILANDIRMA ÇAĞI 9. PLATON 71 Platon ve Sorunu 71 Diyalektik 73 İdealar Öğretisi 76 Doğa Felsefesi 77 Ruhbilim 79 Törebilim 81 Politika 83 Platon’un Tarihsel Konumu 85 Platonik Okul 86 10. ARİSTOTELES 86 Aristoteles’in Sorunları 86 Felsefe ve Bilimler 89 Mantık 90 Metafizik 93 Fizik 96 Yaşambilim 97 Ruhbilim 98 Törebilim 99 Politika 102 Peripatetik Okul 103 TÖREL DEVİM 11. GENEL GÖRÜNÜM 103 12. EPİKÜRCÜLÜK 106 Epiküros 106 Sorun 107 Mantık 107 Metafizik 108 Ruhbilim 109 Törebilim 110 Politika 111 13. STOACILIK 112 Zenon ve Okulu 112 Mantık 113 Metafizik 116 Evrenbilim 117 Ruhbilim 118 Törebilim 119 Politika 121 Din 122 Yunan Törebilimi Özeti 122 14. KUŞKUCULUK VE SEÇMECİLİK 123 Kuşkucu Okul 123 Okulun Öğretileri 124 Geç Kuşkucular 126 Seçmecilik 126 DİNSEL DEVİM 15. YAHUDİ-YUNAN FELSEFESİ 127 Felsefe ve Din 127 Yahudi-Yunan Felsefesinin Başlangıçları 129 Filon 129 16. NEO-PLATONİZM 131 Yeni-Pisagorculuk 132 Neo-Platonizm 132 Plotinus 133 Tanrıbilim 133 Varlığın Üç Evresi 134 İnsan Ruhu 136 Gizemcilik 136 Porfiri 137 İambilikhus 137 Atina’daki Okulunun Kapanışı 138 ORTA ÇAĞLARIN FELSEFESİ HIRİSTİYAN TANRIBİLİMİNİN DOĞUŞU 17. HIRİSTİYANLIĞIN BAŞLANGIÇLARI 139 Dinin Yeniden Dirilişi 139 Hıristiyanlık 139 Hıristiyanlık ve Klasiksel Kültür 140 Skolastik Felsefe 141 Kaynakça 142 18. HIRİSTİYAN TANRIBİLİMİNİN GELİŞİMİ 143 Erken Tanrıbilim 143 Gnostikler 143 Savunmacılar 145 Savunmacıların Öğretileri 146 Logos Öğretisi 148 Özgür İstenç ve İlk Günah 150 19. AUGUSTİNUS’UN DÜNYA GÖRÜŞÜ 151 Augustinus 152 Bilgi Kuramı 152 Tanrıbilim 153 Ruhbilim 155 Törebilim 155 İstencin Özgürlüğü 157 SKOLASTİZMİN BAŞLANGIÇLARI 20. KARANLIK ÇAĞLAR 159 Yeni Halklar 159 İlmin Başlangıçları 160 21. ORTA ÇAĞLARIN TİNİ VE HIRİSTİYAN FELSEFESİ 161 Yetke İlkesi 162 Skolastizmin Sorunu 162 Skolastizmin Ayırıcı Özellikleri 164 Skolastizmin Evreleri 164 Skolastizmin Kaynakları 166 22. JOHN SCOTUS ERİGENA 166 İnanç ve Bilgi 166 Kamutanrıcılık 167 Gizemcilik 168 23. EVRENSELLER SORUNU: REALİZM VE NOMİNALİZM 168 Erken Skolastikler 169 Roscelinus’un Nominalizmi 170 Realizmin Anlamı 170 SKOLASTİK REALİZMİN GELİŞİMİ 24. CANTERBURY’Lİ ANSELM 171 Anselm 171 Tanrının Varoluşu İçin Tanıtlar 172 Çağdaşlar 173 25. PETRUS ABELARDUS VE ON İKİNCİ YÜZYIL SKOLASTİKLERİ 174 Abelardus 174 Chartres Okulu 176 Görüşler 177 Salisbury’li John 177 26. GİZEMCİLİK VE KAMUTANRICILIK 177 Gizemcilik 177 Kamutanrıcılık 179 27. HUZURSUZLUK BELİRTİLERİ 180 Skolastizm Karşıtlığı 180 İlmin Örgütlenmesi 180 Aristoteles’in Keşfedilmesi 181 SKOLASTİZMİN DORUKLANMASI 28. ARAP FELSEFESİ 182 Yunan Kaynaklar 183 Çeşitli Okullar 183 Ussalcılar 185 Doğuda Felsefenin Çöküşü 186 İspanya Okulu 186 Yahudi Felsefesi 188 29. ARİSTOTELES’İN BAŞATLIĞI 188 Skolastizm ve Aristoteles 188 Augustinuscu Tanrıbilim 189 Albertus 190 30. THOMAS AQUINAS 191 Felsefe ve Tanrıbilim 192 Bilgi Kuramı 193 Metafizik 194 Tanrıbilim 195 Ruhbilim 196 Törebilim 197 Politika 201 Thomas’ın İzleyicileri 202 31. KARŞI-SKOLASTİK EĞİLİMLER: GİZEMCİLİK, KAMUTANRICILIK VE DOĞA BİLİMİ 202 Gizemcilik 202 Mantık 203 Doğa Bilimi 203 Heretiklik 204 Raymond Lully 205 SKOLASTİZMİN GERİLEMESİ 32. JOHN DUNS SCOTUS 205 Thomas’a Karşıtlık 206 John Duns Scotus 206 İnanç ve Bilgi 207 Evrenseller Öğretisi 207 Tanrıbilim 209 Ruhbilim 209 Tanrı ve Ahlaksal Yasa 210 33. NOMİNALİZM 211 Ussal Tanrıbilim ve Evrenseller 211 Occam’lı William 213 Realizme Karşı Nominalizm 214 Occam’ın İzleyicileri 214 34. GİZEMCİLİK 215 Ortodoks ve Heretik Gizemcilik 215 Meister Eckhart 216 35. ÖZGÜR DÜŞÜNCENİN İLERLEYİŞİ 218 Ortaçağ Ussalcılığı 218 Ulusalcılığın Doğuşu 219 Heretik Eğilimler 220 Özgür Soruşturma Tini 221 RÖNESANS FELSEFESİ 36. YENİ AYDINLANMA 223 Us ve Yetke 223 Kaynakça 224 Hümanizm 224 37. YENİ FELSEFELER 225 Platonizm 225 Nicolas Cusanus 226 Gerçek Aristoteles 227 Bilim ve Felsefe Reformu 227 Mantık Reformu 228 38. DOĞA FELSEFESİ VE DOĞAL BİLİM 228 Gizlicilik (Okkültizm) 228 Paraselsus 229 Doğa Felsefesi 231 Bilimsel Devim 231 39. GIORDANO BRUNO VE THOMMASO CAMPANELLA 233 Bruno 233 Campanella 234 40. YENİ DEVLET KURAMLARI; DİN FELSEFESİ; VE KUŞKUCULUK 235 Skolastik Devlet Kuramı 235 Machiavelli 236 Yeni Politika 237 Modern Devletin Evrimi 239 Yeni Din Felsefesi 239 Kuşkuculuk 240 41. DİNSEL REFORM 240 Reformasyonun Tini 241 Protestan Skolastizmi 241 Jacob Boehme’nin Gizemciliği 242 MODERN FELSEFE 42. MODERN FELSEFENİN TİNİ 244 Modern Çağın Ayırıcı Özellikleri 244 Kaynakça 245 Görgücülük ve Ussalcılık 246 İNGİLİZ GÖRGÜCÜLÜĞÜ 43. FRANCIS BACON 248 Bilim Reformu 248 Tümevarım Yöntemi 250 Felsefe İzlencesi 253 İnsan Felsefesi 253 Metafizik ve Tanrıbilim 254 Bir Görgücü Olarak Bacon 256 44. THOMAS HOBBES 256 Amaç ve Yöntem 256 Bilgi Kuramı 257 Metafizik 259 Ruhbilim 260 Politika 261 KITA USSALCILIĞI 45. RENÉ DESCARTES 264 Problem 264 Bilimlerin Sınıflandırılması 266 Bilgi Yöntemi ve Ölçütü 266 Tanrının Varoluşu İçin Tanıtlar 268 Gerçeklik ve Yanılgı 270 Dışsal Dünya 271 Anlık ve Beden 273 Heyecanlar 275 Doğuştan Düşünceler 277 46. DESCARTES’IN ARDILLARI 278 Sorunlar 278 Vesilecilik 279 Arnold Geulincx 279 İdealizm (Nicolas Malebranche) 280 Gizemcilik (Blaise Pascal) 281 Kuşkuculuk (Pierre Bayle) 282 47. BENEDİCT SPİNOZA 283 Ussalcılık 283 Yöntem 285 Evrensel Töz 285 Tanrının Yüklemleri 287 Kipler Öğretisi 288 İnsan Anlığı 290 Bilgi Kuramı 291 Anlak ve İstenç 292 Törebilim ve Politika 294 Tanrı Kavramı 296 ÖRGÜCÜLÜĞÜN GELİŞİMİ 48. JOHN LOCKE 297 Sorun 297 Bilginin Kökeni 298 Bilginin Doğası ve Geçerliği 302 Bilginin Sınırları 304 Metafizik 307 Törebilim 311 Özgür İstenç 313 Politika 314 Eğitim 316 49. LOCKE’UN ARDILLARI 317 Locke’un Etkisi 317 Deistler 318 Ruhbilim 318 Törebilim 320 Politik Ekonomi 322 50. GEORGE BERKELEY 323 Sorun 323 Bilgi Nesneleri 324 Cisimler Dünyası 325 Tinler Dünyası 326 Karşıçıkışlar Yanıtlanıyor 327 Düşünceler, Tinler ve İlişkilerin Bilgisi 329 İkiciliğin, Tanrıtanımazcılığın ve Kuşkuculuğun Çürütülmesi 330 51. DAVID HUME 332 Sorun 332 İnsan Doğası Bilimi 334 Bilginin Kökeni 334 Neden ve Etki 335 Bilginin Geçerliği 339 Dışsal Dünyanın Bilgisi 340 Ruh-Töz 341 Özgürlük ve Zorunluk 342 Tanrı 343 Anlıksalcılık-karşıtlığı 347 52. İNGİLTERE’DE USSALCI TEPKİ 348 Cambridge Okulu 348 İskoç Sağduyu Okulu 349 ALMANYA’DA USSALCILIĞIN GELİŞİMİ 53. GOTTFRIED WILHELM LEIBNIZ 350 Alman Kültürünün Doğuşu 350 Sorun 351 Kuvvet Kavramı 352 Monadlar Öğretisi 353 Tanrıbilim 358 Törebilim 359 Mantık ve Bilgi Kuramı 360 54. LEIBNIZ’İN ARDILLARI 364 Sağduyu Felsefesi 364 Gizemcilik 365 AYDINLANMA FELSEFESİ 55. AYDINLANMANIN İLERLEYİŞİ 366 On Sekizinci Yüzyıl 366 Voltaire 367 İngiltere’de Aydınlanma 368 Alman Aydınlanması 369 Özdekçilik ve Evrimcilik 370 Bilimler 372 Jean Jacques Rousseau 372 IMMANUEL KANT’IN ELEŞTİREL FELSEFESİ 56. IMMANUEL KANT 375 Modern Felsefenin İlerleyişi 375 Gizemcilik 376 Kant’ın Sorunu 376 Bilgi Sorunu 379 Duyu-Algısı Kuramı 382 Anlak Kuramı 384 Yargıların Geçerliği 385 Kendilerinde-Şeylerin Bilgisi 388 Metafiziğin Olanaksızlığı 390 Deneyimde Metafiziğin Kullanımı 397 Doğada Erekbilimin Kullanımı 400 Usun Kılgısal Kullanımı ve Ahlaksal Tanrıbilim 401 Törebilim 402 57. KANT’IN ARDILLARI 406 Sorunlar 406 İdealizm ve Kendinde-Şey 407 Yeni Felsefenin Eleştirisi 408 ALMAN İDEALİZMİ 58. JOHANN GOTTLIEB FICHTE 410 Kant Sonrası Felsefe 410 Fichte’nin İlkesi 412 Bilgi Biliminin Amacı ve Yöntemi 414 Benin Bilgisi 416 Dışsal Dünya 418 Nesnel İdealizm 419 Ahlak Felsefesi 423 59. FRIEDRICH WILHELM SCHELLING 426 Yeni-İdealizm ve Romantizm 426 Doğa Felsefesi 428 Anlık Felsefesi 431 Mantık ve Sezgi 432 60. FRIEDRICH SCHLEIERMACHER 434 Din Felsefesi 434 Bilgi ve İnanç 435 Tanrı, Dünya ve Birey 436 61. GEORGE WILHELM HEGEL 438 Hegel ve Öncelleri 438 Felsefenin Sorunu 440 Eytişimsel Yöntem 442 Düşünce ve Varlık 444 Mantık ve Metafizik 446 Doğa Felsefesi ve Anlık Felsefesi 447 Tüze Felsefesi 448 Sanat, Din ve Felsefe 450 Hegelci Okullar 450 HEGEL’DEN SONRA ALMAN FELSEFESİ 62. JOHANN FRIEDRICH HERBART’IN REALİZMİ 452 Hegelcilik Karşıtçılığı 452 Realist Felsefe İdeali 452 Metafizik 454 Ruhbilim 455 Değerler Bilimi 457 63. İSTENÇ FELSEFESİ: SCHOPENHAUER VE HARTMANN 458 Schopenhauer 458 İstenç ve Tasarım Olarak Dünya 459 Doğada ve İnsanda İstenç 460 Acıma Törelliği 461 Bilinçsizin Felsefesi 463 64. YENİ-KANTÇILIK 464 Kurgul Felsefeye Tepki 464 Eleştirinin Yeniden Dirilişi 465 İçkin Felsefe 466 65. YENİ-İDEALİZM 466 Metafizik ve Doğa Bilimi 466 Hermann Lotze 467 Düzenekselcilik ve Erekbilim 468 Kamutanrıcılık 469 Fechner 470 Wundt 470 Değer Felsefesi 472 Eucken 474 FRANSA VE İNGİLTERE’DE FELSEFE 66. FRANSA’DA POZİTİVİZM VE KARŞITLARI 475 Duyumculuğa Tepki 475 Saint-Simon 476 Comte 477 Toplum Reformu ve Bilimler 477 Bilginin Evrimi 478 Bilimler Sınıflaması 479 Toplumsal Bilim 480 Törebilim ve İnsanlık Dini 481 Pozitivizme İdealist Karşıtlık 481 67. İSKOÇ USSALCI FELSEFESİ 484 William Whewell 484 Hamilton 485 68. JOHN STUART MILL’İN GÖRGÜCÜLÜĞÜ 487 Görgücülük ve Pozitivizm 487 Bilim ve Toplumsal Reform 489 Mantık 489 Tümevarımlı Çıkarsama 490 Tümevarımın Aklanması 490 Nedensellik Yasası 492 A priori Gerçeklikler 494 Dışsal Dünya ve Kendi 495 Ansal ve Ahlaksal Bilimler 497 Etholoji 498 Toplum Bilimi 499 Törebilim 501 69. HERBERT SPENCER’İN EVRİMCİLİĞİ 504 Bilgi İdeali 504 Bilginin Göreliliği 506 Kuvvetin Kalıcılığı 507 Anlık ve Özdek 509 Evrim Yasası 509 Yaşambilim 510 Ruhbilim 511 Dışsal Dünya 512 Törebilim 513 Politika 515 70. İNGİLTERE VE AMERİKA’DA YENİ-İDEALİZM 516 Alman İdealizminin Etkisi 516 Green 518 Metafizik 518 İnsanın Doğadaki Yeri 519 Törebilim 520 Bradley’in Metafiziği 523 Dolaysız Duygu ve Düşünce 524 Saltık 525 Josiah Royce 526 USSALCILIĞA VE İDEALİZME ÇAĞDAŞ TEPKİ Yeni Eğilimler 529 71. NEO-POZİTİVİST BİLGİ KURAMI 531 Mach 531 Avenarius 532 72. PRAGMATİZM 532 James 533 Dewey 537 Nietzsche 540 73. HENRI BERGSON’UN SEZGİCİLİĞİ 543 Anlak ve Sezgi 543 Metafizik 545 74. İDEALİZME USSALCI TEPKİ 546 Yeni-Realistler 546 75. USSALCILIK VE KARŞITLARI 548 Anti-Entellektüalizmin İyi Yanları 548 Usa Başvuru 549 Anlak ve Olgusallık 550 Felsefenin Amacı 551 Blok-Evren 554 Anlak ve Sezgi 553 Vargı 555 Sözlük 557 Dizin 561

İçindekiler

SUNUŞ

Felsefe Tarihi 19
Bilim, Felsefe ve Din 20
Genel Sınıflandırma 21
İncelemenin Kaynakları 21
Kaynakça 22
YUNAN FELSEFESİ
DOĞA FELSEFESİ

1. ERKEN YUNAN DÜŞÜNCESİNİN KÖKENİ VE GELİŞİMİ 25
Yunan Felsefesi Tarihi 25
Çevre 25
Politika 26
Yazın 26
Din 27
Felsefe 28
Yunan Felsefesine Genel Bakış 29
Kaynakça 30

2. ÖN-SOFİSTİK FELSEFENİN GELİŞİMİ 31

3. TÖZ SORUNU 33
Thales 33
Anaksimander 34
Anaksimenes 35

4. SAYI SORUNU 35
Pisagoras ve Okulu 35
Pisagorcu Sayı Kuramı 37
Gökbilim 38

5. DEĞİŞİM SORUNU 38
Kalıcılık ve Değişim 38
Herakleitos 39
Karşıtların Birliği 39
Us Yasası 41
Ruhbilim ve Törebilim 41
Elea Okulu 42
Tanrıbilim (Ksenofanes) 42
Varlıkbilim (Parmenides) 43
Diyalektik (Zenon ve Melissos) 44

6. DEĞİŞİMİN AÇIKLANMASI 45
Bulmacanın Çözümü 45
Empedokles 47
Anaxagoras 48
Atomcular 51

BİLGİ VE DAVRANIŞ SORUNLARI

7. SOFİSTLERİN ÇAĞI 55
Düşüncenin Gelişimi 55
Yunan Aydınlanması 56
Sofistler 59
Sofizmin Önemi 62

8. SOKRATES 63
Sokrates’in Yaşamı 63
Gerçeklik Sorunu 65
Sokratik Yöntem 66
Törebilim 69
Sokrates’in Öğrencileri 71

YENİDEN YAPILANDIRMA ÇAĞI

9. PLATON 71
Platon ve Sorunu 71
Diyalektik 73
İdealar Öğretisi 76
Doğa Felsefesi 77
Ruhbilim 79
Törebilim 81
Politika 83
Platon’un Tarihsel Konumu 85
Platonik Okul 86

10. ARİSTOTELES 86
Aristoteles’in Sorunları 86
Felsefe ve Bilimler 89
Mantık 90
Metafizik 93
Fizik 96
Yaşambilim 97
Ruhbilim 98
Törebilim 99
Politika 102
Peripatetik Okul 103
TÖREL DEVİM

11. GENEL GÖRÜNÜM 103

12. EPİKÜRCÜLÜK 106
Epiküros 106
Sorun 107
Mantık 107
Metafizik 108
Ruhbilim 109
Törebilim 110
Politika 111

13. STOACILIK 112
Zenon ve Okulu 112
Mantık 113
Metafizik 116
Evrenbilim 117
Ruhbilim 118
Törebilim 119
Politika 121
Din 122
Yunan Törebilimi Özeti 122

14. KUŞKUCULUK VE SEÇMECİLİK 123
Kuşkucu Okul 123
Okulun Öğretileri 124
Geç Kuşkucular 126
Seçmecilik 126

DİNSEL DEVİM

15. YAHUDİ-YUNAN FELSEFESİ 127
Felsefe ve Din 127
Yahudi-Yunan Felsefesinin Başlangıçları 129
Filon 129

16. NEO-PLATONİZM 131
Yeni-Pisagorculuk 132
Neo-Platonizm 132
Plotinus 133
Tanrıbilim 133
Varlığın Üç Evresi 134
İnsan Ruhu 136
Gizemcilik 136
Porfiri 137
İambilikhus 137
Atina’daki Okulunun Kapanışı 138

ORTA ÇAĞLARIN FELSEFESİ

HIRİSTİYAN TANRIBİLİMİNİN DOĞUŞU

17. HIRİSTİYANLIĞIN BAŞLANGIÇLARI 139
Dinin Yeniden Dirilişi 139
Hıristiyanlık 139
Hıristiyanlık ve Klasiksel Kültür 140
Skolastik Felsefe 141
Kaynakça 142

18. HIRİSTİYAN TANRIBİLİMİNİN GELİŞİMİ 143
Erken Tanrıbilim 143
Gnostikler 143
Savunmacılar 145
Savunmacıların Öğretileri 146
Logos Öğretisi 148
Özgür İstenç ve İlk Günah 150

19. AUGUSTİNUS’UN DÜNYA GÖRÜŞÜ 151
Augustinus 152
Bilgi Kuramı 152
Tanrıbilim 153
Ruhbilim 155
Törebilim 155
İstencin Özgürlüğü 157

SKOLASTİZMİN BAŞLANGIÇLARI

20. KARANLIK ÇAĞLAR 159
Yeni Halklar 159
İlmin Başlangıçları 160

21. ORTA ÇAĞLARIN TİNİ VE HIRİSTİYAN FELSEFESİ 161
Yetke İlkesi 162
Skolastizmin Sorunu 162
Skolastizmin Ayırıcı Özellikleri 164
Skolastizmin Evreleri 164
Skolastizmin Kaynakları 166

22. JOHN SCOTUS ERİGENA 166
İnanç ve Bilgi 166
Kamutanrıcılık 167
Gizemcilik 168

23. EVRENSELLER SORUNU: REALİZM VE NOMİNALİZM 168
Erken Skolastikler 169
Roscelinus’un Nominalizmi 170
Realizmin Anlamı 170

SKOLASTİK REALİZMİN GELİŞİMİ

24. CANTERBURY’Lİ ANSELM 171
Anselm 171
Tanrının Varoluşu İçin Tanıtlar 172
Çağdaşlar 173

25. PETRUS ABELARDUS VE ON İKİNCİ YÜZYIL SKOLASTİKLERİ 174
Abelardus 174
Chartres Okulu 176
Görüşler 177
Salisbury’li John 177

26. GİZEMCİLİK VE KAMUTANRICILIK 177
Gizemcilik 177
Kamutanrıcılık 179

27. HUZURSUZLUK BELİRTİLERİ 180
Skolastizm Karşıtlığı 180
İlmin Örgütlenmesi 180
Aristoteles’in Keşfedilmesi 181

SKOLASTİZMİN DORUKLANMASI

28. ARAP FELSEFESİ 182
Yunan Kaynaklar 183
Çeşitli Okullar 183
Ussalcılar 185
Doğuda Felsefenin Çöküşü 186
İspanya Okulu 186
Yahudi Felsefesi 188

29. ARİSTOTELES’İN BAŞATLIĞI 188
Skolastizm ve Aristoteles 188
Augustinuscu Tanrıbilim 189
Albertus 190

30. THOMAS AQUINAS 191
Felsefe ve Tanrıbilim 192
Bilgi Kuramı 193
Metafizik 194
Tanrıbilim 195
Ruhbilim 196
Törebilim 197
Politika 201
Thomas’ın İzleyicileri 202

31. KARŞI-SKOLASTİK EĞİLİMLER: GİZEMCİLİK, KAMUTANRICILIK VE DOĞA BİLİMİ 202
Gizemcilik 202
Mantık 203
Doğa Bilimi 203
Heretiklik 204
Raymond Lully 205

SKOLASTİZMİN GERİLEMESİ

32. JOHN DUNS SCOTUS 205
Thomas’a Karşıtlık 206
John Duns Scotus 206
İnanç ve Bilgi 207
Evrenseller Öğretisi 207
Tanrıbilim 209
Ruhbilim 209
Tanrı ve Ahlaksal Yasa 210

33. NOMİNALİZM 211
Ussal Tanrıbilim ve Evrenseller 211
Occam’lı William 213
Realizme Karşı Nominalizm 214
Occam’ın İzleyicileri 214

34. GİZEMCİLİK 215
Ortodoks ve Heretik Gizemcilik 215
Meister Eckhart 216

35. ÖZGÜR DÜŞÜNCENİN İLERLEYİŞİ 218
Ortaçağ Ussalcılığı 218
Ulusalcılığın Doğuşu 219
Heretik Eğilimler 220
Özgür Soruşturma Tini 221

RÖNESANS FELSEFESİ

36. YENİ AYDINLANMA 223
Us ve Yetke 223
Kaynakça 224
Hümanizm 224

37. YENİ FELSEFELER 225
Platonizm 225
Nicolas Cusanus 226
Gerçek Aristoteles 227
Bilim ve Felsefe Reformu 227
Mantık Reformu 228

38. DOĞA FELSEFESİ VE DOĞAL BİLİM 228
Gizlicilik (Okkültizm) 228
Paraselsus 229
Doğa Felsefesi 231
Bilimsel Devim 231

39. GIORDANO BRUNO VE THOMMASO CAMPANELLA 233
Bruno 233
Campanella 234

40. YENİ DEVLET KURAMLARI; DİN FELSEFESİ; VE KUŞKUCULUK 235
Skolastik Devlet Kuramı 235
Machiavelli 236
Yeni Politika 237
Modern Devletin Evrimi 239
Yeni Din Felsefesi 239
Kuşkuculuk 240

41. DİNSEL REFORM 240
Reformasyonun Tini 241
Protestan Skolastizmi 241
Jacob Boehme’nin Gizemciliği 242

MODERN FELSEFE

42. MODERN FELSEFENİN TİNİ 244
Modern Çağın Ayırıcı Özellikleri 244
Kaynakça 245
Görgücülük ve Ussalcılık 246

İNGİLİZ GÖRGÜCÜLÜĞÜ

43. FRANCIS BACON 248
Bilim Reformu 248
Tümevarım Yöntemi 250
Felsefe İzlencesi 253
İnsan Felsefesi 253
Metafizik ve Tanrıbilim 254
Bir Görgücü Olarak Bacon 256

44. THOMAS HOBBES 256
Amaç ve Yöntem 256
Bilgi Kuramı 257
Metafizik 259
Ruhbilim 260
Politika 261

KITA USSALCILIĞI

45. RENÉ DESCARTES 264
Problem 264
Bilimlerin Sınıflandırılması 266
Bilgi Yöntemi ve Ölçütü 266
Tanrının Varoluşu İçin Tanıtlar 268
Gerçeklik ve Yanılgı 270
Dışsal Dünya 271
Anlık ve Beden 273
Heyecanlar 275
Doğuştan Düşünceler 277

46. DESCARTES’IN ARDILLARI 278
Sorunlar 278
Vesilecilik 279
Arnold Geulincx 279
İdealizm (Nicolas Malebranche) 280
Gizemcilik (Blaise Pascal) 281
Kuşkuculuk (Pierre Bayle) 282

47. BENEDİCT SPİNOZA 283
Ussalcılık 283
Yöntem 285
Evrensel Töz 285
Tanrının Yüklemleri 287
Kipler Öğretisi 288
İnsan Anlığı 290
Bilgi Kuramı 291
Anlak ve İstenç 292
Törebilim ve Politika 294
Tanrı Kavramı 296

ÖRGÜCÜLÜĞÜN GELİŞİMİ

48. JOHN LOCKE 297
Sorun 297
Bilginin Kökeni 298
Bilginin Doğası ve Geçerliği 302
Bilginin Sınırları 304
Metafizik 307
Törebilim 311
Özgür İstenç 313
Politika 314
Eğitim 316

49. LOCKE’UN ARDILLARI 317
Locke’un Etkisi 317
Deistler 318
Ruhbilim 318
Törebilim 320
Politik Ekonomi 322

50. GEORGE BERKELEY 323
Sorun 323
Bilgi Nesneleri 324
Cisimler Dünyası 325
Tinler Dünyası 326
Karşıçıkışlar Yanıtlanıyor 327
Düşünceler, Tinler ve İlişkilerin Bilgisi 329
İkiciliğin, Tanrıtanımazcılığın ve Kuşkuculuğun Çürütülmesi 330

51. DAVID HUME 332
Sorun 332
İnsan Doğası Bilimi 334
Bilginin Kökeni 334
Neden ve Etki 335
Bilginin Geçerliği 339
Dışsal Dünyanın Bilgisi 340
Ruh-Töz 341
Özgürlük ve Zorunluk 342
Tanrı 343
Anlıksalcılık-karşıtlığı 347

52. İNGİLTERE’DE USSALCI TEPKİ 348
Cambridge Okulu 348
İskoç Sağduyu Okulu 349

ALMANYA’DA USSALCILIĞIN GELİŞİMİ

53. GOTTFRIED WILHELM LEIBNIZ 350
Alman Kültürünün Doğuşu 350
Sorun 351
Kuvvet Kavramı 352
Monadlar Öğretisi 353
Tanrıbilim 358
Törebilim 359
Mantık ve Bilgi Kuramı 360

54. LEIBNIZ’İN ARDILLARI 364
Sağduyu Felsefesi 364
Gizemcilik 365

AYDINLANMA FELSEFESİ

55. AYDINLANMANIN İLERLEYİŞİ 366
On Sekizinci Yüzyıl 366
Voltaire 367
İngiltere’de Aydınlanma 368
Alman Aydınlanması 369
Özdekçilik ve Evrimcilik 370
Bilimler 372
Jean Jacques Rousseau 372

IMMANUEL KANT’IN ELEŞTİREL FELSEFESİ

56. IMMANUEL KANT 375
Modern Felsefenin İlerleyişi 375
Gizemcilik 376
Kant’ın Sorunu 376
Bilgi Sorunu 379
Duyu-Algısı Kuramı 382
Anlak Kuramı 384
Yargıların Geçerliği 385
Kendilerinde-Şeylerin Bilgisi 388
Metafiziğin Olanaksızlığı 390
Deneyimde Metafiziğin Kullanımı 397
Doğada Erekbilimin Kullanımı 400
Usun Kılgısal Kullanımı ve Ahlaksal Tanrıbilim 401
Törebilim 402

57. KANT’IN ARDILLARI 406
Sorunlar 406
İdealizm ve Kendinde-Şey 407
Yeni Felsefenin Eleştirisi 408

ALMAN İDEALİZMİ

58. JOHANN GOTTLIEB FICHTE 410
Kant Sonrası Felsefe 410
Fichte’nin İlkesi 412
Bilgi Biliminin Amacı ve Yöntemi 414
Benin Bilgisi 416
Dışsal Dünya 418
Nesnel İdealizm 419
Ahlak Felsefesi 423

59. FRIEDRICH WILHELM SCHELLING 426
Yeni-İdealizm ve Romantizm 426
Doğa Felsefesi 428
Anlık Felsefesi 431
Mantık ve Sezgi 432

60. FRIEDRICH SCHLEIERMACHER 434
Din Felsefesi 434
Bilgi ve İnanç 435
Tanrı, Dünya ve Birey 436

61. GEORGE WILHELM HEGEL 438
Hegel ve Öncelleri 438
Felsefenin Sorunu 440
Eytişimsel Yöntem 442
Düşünce ve Varlık 444
Mantık ve Metafizik 446
Doğa Felsefesi ve Anlık Felsefesi 447
Tüze Felsefesi 448
Sanat, Din ve Felsefe 450
Hegelci Okullar 450

HEGEL’DEN SONRA ALMAN FELSEFESİ

62. JOHANN FRIEDRICH HERBART’IN REALİZMİ 452
Hegelcilik Karşıtçılığı 452
Realist Felsefe İdeali 452
Metafizik 454
Ruhbilim 455
Değerler Bilimi 457

63. İSTENÇ FELSEFESİ: SCHOPENHAUER VE HARTMANN 458
Schopenhauer 458
İstenç ve Tasarım Olarak Dünya 459
Doğada ve İnsanda İstenç 460
Acıma Törelliği 461
Bilinçsizin Felsefesi 463

64. YENİ-KANTÇILIK 464
Kurgul Felsefeye Tepki 464
Eleştirinin Yeniden Dirilişi 465
İçkin Felsefe 466

65. YENİ-İDEALİZM 466
Metafizik ve Doğa Bilimi 466
Hermann Lotze 467
Düzenekselcilik ve Erekbilim 468
Kamutanrıcılık 469
Fechner 470
Wundt 470
Değer Felsefesi 472
Eucken 474

FRANSA VE İNGİLTERE’DE FELSEFE

66. FRANSA’DA POZİTİVİZM VE KARŞITLARI 475
Duyumculuğa Tepki 475
Saint-Simon 476
Comte 477
Toplum Reformu ve Bilimler 477
Bilginin Evrimi 478
Bilimler Sınıflaması 479
Toplumsal Bilim 480
Törebilim ve İnsanlık Dini 481
Pozitivizme İdealist Karşıtlık 481

67. İSKOÇ USSALCI FELSEFESİ 484
William Whewell 484
Hamilton 485

68. JOHN STUART MILL’İN GÖRGÜCÜLÜĞÜ 487
Görgücülük ve Pozitivizm 487
Bilim ve Toplumsal Reform 489
Mantık 489
Tümevarımlı Çıkarsama 490
Tümevarımın Aklanması 490
Nedensellik Yasası 492
A priori Gerçeklikler 494
Dışsal Dünya ve Kendi 495
Ansal ve Ahlaksal Bilimler 497
Etholoji 498
Toplum Bilimi 499
Törebilim 501

69. HERBERT SPENCER’İN EVRİMCİLİĞİ 504
Bilgi İdeali 504
Bilginin Göreliliği 506
Kuvvetin Kalıcılığı 507
Anlık ve Özdek 509
Evrim Yasası 509
Yaşambilim 510
Ruhbilim 511
Dışsal Dünya 512
Törebilim 513
Politika 515

70. İNGİLTERE VE AMERİKA’DA YENİ-İDEALİZM 516
Alman İdealizminin Etkisi 516
Green 518
Metafizik 518
İnsanın Doğadaki Yeri 519
Törebilim 520
Bradley’in Metafiziği 523
Dolaysız Duygu ve Düşünce 524
Saltık 525
Josiah Royce 526

USSALCILIĞA VE İDEALİZME ÇAĞDAŞ TEPKİ

Yeni Eğilimler 529

71. NEO-POZİTİVİST BİLGİ KURAMI 531
Mach 531
Avenarius 532
72. PRAGMATİZM 532
James 533
Dewey 537
Nietzsche 540

73. HENRI BERGSON’UN SEZGİCİLİĞİ 543
Anlak ve Sezgi 543
Metafizik 545

74. İDEALİZME USSALCI TEPKİ 546
Yeni-Realistler 546

75. USSALCILIK VE KARŞITLARI 548
Anti-Entellektüalizmin İyi Yanları 548
Usa Başvuru 549
Anlak ve Olgusallık 550
Felsefenin Amacı 551
Blok-Evren 554
Anlak ve Sezgi 553
Vargı 555

Sözlük 557
Dizin 561

Değerlendirmeler

Henüz değerlendirme yapılmadı.

Sadece bu ürünü satın almış olan müşteriler yorum yapabilir.

Taksitleri Güncelle